شرح حکمت ۱۲۹

۱۲۹ و قال علیه السلام  عِظَمُ الْخَالِقِ عِنْدَکَ یُصَغِّرُ الْمَخْلُوقَ فِی عَیْنِکَ.

عظمت آفریدگار در نظر تو مخلوق را در چشمت کوچک مى‏کند.[۱]

 

شرح و تفسیر خدا را با عظمت بشناس تا همه چیز را کوچک بینى‏

امام علیه السلام در این سخن حکیمانه‏اش رابطه نزدیکى را میان شناخت عظمت خداوند و کوچکى دنیا در نظر انسان بیان کرده، مى‏فرماید: «عظمت آفریدگار نزد تو مخلوق را در چشمت کوچک مى‏کند»؛

(عِظَمُ الْخَالِقِ عِنْدَکَ یُصَغِّرُ الْمَخْلُوقَ فِی عَیْنِکَ)

. همان‏گونه که در بیان سند این کلام حکیمانه گفته شد، امام علیه السلام در خطبه ۱۹۳ نیز آن را به عبارت دیگرى بیان فرموده و آن را یکى از صفات برجسته پرهیزکاران مى‏شمارد که خدا را به عظمت شناخته‏اند و ما سوى الله در نظرشان کوچک است.

هرگاه انسان در دوران کودکى در خانه‏اى زندگى مى‏کرده که حوض کوچکى در آن وجود داشته چنانچه وقتى بزرگ مى‏شود او را به کنار استخرى ببرند، بسیار در نظرش جلوه مى‏کند؛ ولى اگر در کنار دریا بزرگ شده باشد، هرگاه او را در کنار آن استخر ببرند در نظرش کوچک مى‏آید. همچنین کسانى که در خانواده فقیرى زندگى کرده‏اند هرگاه به ثروت مختصرى برسند خود را بسیار غنى مى‏بینند و به عکس اگر در خانواده ثروتمندى بزرگ شده باشند چنانچه به همان ثروت برسند آن را ناچیز مى‏شمرند.

بر همین اساس آنان که ذات پاک خداوند را با عظمت شناخته‏اند، یک عالم‏قدرت و جبروت، یک عالم علم و ملکوت، هنگامى که به قدرت‏هاى مخلوقات مى‏نگرند همچون قطره‏اى در مقابل دریا و یا کمتر از آن در نظرشان جلوه مى‏کند.

به همین دلیل اگر بخواهیم در دنیا زهد پیشه کنیم و به مقامات مادى و ثروت‏ها و زرق و برق دنیا بى‏اعتنا باشیم باید سطح معرفت خود را نسبت به خداوند بالا ببریم که نتیجه قطعى عظمت خالق در نظر ما کوچک شدن مخلوقات است.

اگر مى‏بینیم امیرمؤمنان على علیه السلام مى‏فرماید:

«وَاللَّهِ لَوْ أُعْطیتُ الْأَقالیمَ السَّبْعَهِ بِما تَحْتَ أفْلاکِها، عَلى‏ أنْ أعْصِىَ اللَّهَ فی نَمْلَهٍ أسْلُبُها جُلْبَ شَعیرَهٍ ما فَعَلْتُهُ‏

؛ به خدا سوگند اگر اقلیم‏هاى هفت‏گانه جهان را (در گذشته تمام دنیا را به هفت بخش که هر کدام نام اقلیم داشت تقسیم مى‏کردند) با آنچه در زیر افلاک قرار دارد به من بدهند که درباره مورچه‏اى ستم کنم و پوست جویى را از دهانش بیرون بکشم چنین کارى را نخواهم کرد».[۲] دلیل این کلام امام علیه السلام همین است که خدا را با عظمت فوق‏العاده‏اى شناخته و تمام دنیا در نظر او از پوست یک جو یا از برگ درختى که در دهان ملخى باشد کوچک‏تر جلوه مى‏کند.

 

[۱] . سند گفتار حکیمانه:

در کتاب مصادر نهج‏البلاغه، سند خاصى جز نهج‏البلاغه براى آن ذکر نکرده و تنها به این عبارت بسنده کرده است که امام علیه السلام در خطبه« همام»( خطبه ۱۹۳) و بیان صفات پرهیزگاران مى‏فرماید:« عَظُمَ الْخالِقُ فی أنْفُسِهِمْ فَصَغُرَ ما دُونَهُ فی أعْیُنِهِمْ؛ خداوند، با عظمت در دل و جان آنها قرار گرفته ازاین‏رو ما سوى الله در نظر آنها کوچک شده است».( مصادر نهج‏البلاغه، ج ۴، ص ۱۱۵).

آنچه در خطبه« همام» به شکل جمله فعلیه آمده است در این‏جا به صورت جمله اسمیه آمده است.

[۲] . نهج‏البلاغه، خطبه ۲۲۴٫

درباره نویسنده

678مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .


پنج − = 2

تمام حقوق این سایت برای © 2017 نهج البلاغه. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی