کِتَابُ الْعِشْرَهِ

کِتَابُ الْعِشْرَهِ

۱٫       بَابُ مَا یَجِبُ مِنَ الْمُعَاشَرَهِ

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَدِیدٍ عَنْ مُرَازِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: عَلَیْکُمْ بِالصَّلَاهِ فِی الْمَسَاجِدِ- وَ حُسْنِ الْجِوَارِ لِلنَّاسِ‏ وَ إِقَامَهِ الشَّهَادَهِ وَ حُضُورِ الْجَنَائِزِ إِنَّهُ لَا بُدَّ لَکُمْ مِنَ النَّاسِ إِنَّ أَحَداً لَا یَسْتَغْنِی عَنِ النَّاسِ حَیَاتَهُ وَ النَّاسُ لَا بُدَّ لِبَعْضِهِمْ مِنْ بَعْضٍ.

۱-  مرازم گوید: حضرت صادق B فرمود: بر شما باد بنماز در مسجدها، و به نیکى به همسایگان، و اداى شهادت، و حاضر شدن در تشییع جنازه‏ها، زیرا شما ناچارید از زیستن با مردم، و براستى کسى نیست که تا زنده است از مردم بى‏نیاز باشد و ناچار مردم باید با همدیگر سازش داشته باشند.

۲٫       بَابُ حُسْنِ الْمُعَاشَرَهِ

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِیزٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع: مَنْ خَالَطْتَ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ یَدُکَ الْعُلْیَا عَلَیْهِمْ فَافْعَلْ‏.

۱-  محمد بن مسلم گوید: حضرت باقر B فرمود: با هر که آمیزش دارى اگر توانى دست عطایت را بسر آنها کشى و بآنها خیرى برسانى بکن.

۳٫       بَابُ مَنْ یَجِبُ مُصَادَقَتُهُ وَ مُصَاحَبَتُهُ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مُوسَى عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع: لَا عَلَیْکَ أَنْ تَصْحَبَ ذَا الْعَقْلِ وَ إِنْ لَمْ تَحْمَدْ کَرَمَهُ وَ لَکِنِ انْتَفِعْ بِعَقْلِهِ وَ احْتَرِسْ مِنْ سَیِّئِ أَخْلَاقِهِ وَ لَا تَدَعَنَّ صُحْبَهَ الْکَرِیمِ وَ إِنْ لَمْ تَنْتَفِعْ بِعَقْلِهِ- وَ لَکِنِ انْتَفِعْ بِکَرَمِهِ بِعَقْلِکَ وَ افْرِرْ کُلَّ الْفِرَارِ مِنَ اللَّئِیمِ الْأَحْمَقِ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: امیر المؤمنین B فرمود: باکى نیست بر تو که با شخص خردمند همنشین شوى اگر چه کرم (جوانمردى وجود و بخشش) او را نپسندى (و از این ناحیه نفعى از او نبرى) ولى از خرد او منتفع شو، و از اخلاق بدش بپرهیز، و هیچ گاه همنشینى با شخص کریم را از دست مده اگر چه از خرد او سودى نبرى ولى با خرد خود از کرم او سود ببر، و بگریز هر چه میتوانى از هم‏نشینى با شخص پست و بى‏خرد.

۴٫       بَابُ مَنْ تُکْرَهُ مُجَالَسَتُهُ وَ مُرَافَقَتُهُ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ الْکِنْدِیِّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع إِذَا صَعِدَ الْمِنْبَرَ قَالَ یَنْبَغِی لِلْمُسْلِمِ أَنْ یَتَجَنَّبَ مُوَاخَاهَ ثَلَاثَهٍ حضرت صادق B فرمود، هر زمان امیر المؤمنین B بمنبر میرفت میفرمود:سزاوار است از براى مسلمان که از رفاقت با سه کس دورى جوید: الْمَاجِنِ الْفَاجِرِ وَ الْأَحْمَقِ وَ الْکَذَّابِ پرروى بیباکى که تباهکار است، و احمق، و دروغگو، فَأَمَّا الْمَاجِنُ الْفَاجِرُ فَیُزَیِّنُ لَکَ فِعْلَهُ وَ یُحِبُّ أَنَّکَ مِثْلُهُ وَ لَا یُعِینُکَ عَلَى أَمْرِ دِینِکَ وَ مَعَادِکَ وَ مُقَارَبَتُهُ جَفَاءٌ وَ قَسْوَهٌ وَ مَدْخَلُهُ وَ مَخْرَجُهُ عَارٌ عَلَیْکَ اما شخص پرروى تباهکار پس کردار خویشتن را براى تو بیاراید و دوست دارد که تو نیز مانند او باشى، و نه در کار دین تو را کمک کند و نه در کار آخرت، و نزدیکى با او جفا کارى و سنگدلى است و ورود و خروج او (و رفت و آمدش) براى تو ننگست، وَ أَمَّا الْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ لَا یُشِیرُ عَلَیْکَ بِخَیْرٍ وَ لَا یُرْجَى لِصَرْفِ السُّوءِ عَنْکَ وَ لَوْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ وَ رُبَّمَا أَرَادَ مَنْفَعَتَکَ فَضَرَّکَ فَمَوْتُهُ خَیْرٌ مِنْ حَیَاتِهِ وَ سُکُوتُهُ خَیْرٌ مِنْ نُطْقِهِ وَ بُعْدُهُ خَیْرٌ مِنْ قُرْبِهِ و اما احمق پس کار خیرى در باره تو انجام ندهد و بجلوگیریش از رسیدن بدى بتو امیدى نیست اگر چه خود را بتلاش اندازد و بسا که بخواهد بتو سودى برساند ولى (از روى حماقت) زیانت رساند پس مرگ او به از زندگیش میباشد، و خموشى او به از گفتارش، و دورى او (از تو) به از نزدیکى اوست، وَ أَمَّا الْکَذَّابُ فَإِنَّهُ لَا یَهْنِئُکَ مَعَهُ عَیْشٌ یَنْقُلُ حَدِیثَکَ وَ یَنْقُلُ إِلَیْکَ الْحَدِیثَ کُلَّمَاأَفْنَى أُحْدُوثَهً مَطَرَهَا بِأُخْرَى مِثْلِهَا حَتَّى إِنَّهُ یُحَدِّثُ بِالصِّدْقِ فَمَا یُصَدَّقُ وَ یُفَرِّقُ بَیْنَ النَّاسِ بِالْعَدَاوَهِ فَیُنْبِتُ السَّخَائِمَ فِی الصُّدُورِ فَاتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ انْظُرُوا لِأَنْفُسِکُمْ.و اما دروغگو زندگى کردن با او بر تو گوارا نشود، گفتار تو را بدیگران باز گوید، و از دیگران بسوى تو آرد، هر گاه افسانه را بپایان رساند آن را بافسانه دیگرى مانند آن بچسباند بدان جا که راست گوید ولى کسى باور نکند، و میانه مردمان را بدشمنى پراکنده سازد، و در سینه‏ها تخم کینه افشاند و برویاند، از خداى عز و جل بپرهیزید و خود را بپائید.

۵٫       بَابُ التَّحَبُّبِ إِلَى النَّاسِ وَ التَّوَدُّدِ إِلَیْهِمْ‏

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ أَعْرَابِیّاً مِنْ بَنِی تَمِیمٍ أَتَى النَّبِیَّ ص فَقَالَ لَهُ أَوْصِنِی فَکَانَ مِمَّا أَوْصَاهُ تَحَبَّبْ إِلَى النَّاسِ یُحِبُّوکَ.

۱-  حضرت باقر B فرمود: عربى از بنى تمیم نزد پیغمبر (ص) آمد عرضکرد: بمن سفارشى کن، پس از جمله سفارشهایش باو این بود که با مردم دوستى کن تا مردم ترا دوست بدارند.

۶٫       بَابُ إِخْبَارِ الرَّجُلِ أَخَاهُ بِحُبِّهِ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَهَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ نَصْرِ بْنِ قَابُوسَ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: إِذَا أَحْبَبْتَ أَحَداً مِنْ إِخْوَانِکَ فَأَعْلِمْهُ ذَلِکَ فَإِنَّ إِبْرَاهِیمَ ع قَالَ‏ «رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتى‏ قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى‏ وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی‏».

۱-  نصر بن قابوس گوید: حضرت صادق B بمن فرمود: هر گاه یکى از برادران (دینى) خود را دوست داشتى بآن آگاهش کن، زیرا ابراهیم B عرضکرد: «بار پروردگارا بمن بنما که چگونه مرده‏ها را زنده میکنى فرمود مگر ایمان نیاورده‏اى گفت چرا و لیکن براى اینکه دلم مطمئن شود» (سوره بقره آیه ۲۶۰).

۷٫       بَابُ التَّسْلِیمِ‏

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: السَّلَامُ تَطَوُّعٌ وَ الرَّدُّ فَرِیضَهٌ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: رسول خدا (ص) فرمود: سلام کردن مستحب است و رد (یعنى جواب) آن واجب است.

۸٫       بَابُ مَنْ یَجِبُ أَنْ یَبْدَأَ بِالسَّلَامِ‏

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ جَرَّاحٍ الْمَدَائِنِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: یُسَلِّمُ الصَّغِیرُ عَلَى الْکَبِیرِ وَ الْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ وَ الْقَلِیلُ عَلَى الْکَثِیرِ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: کوچک بر بزرگ سلام کند، و رهگذر بر نشسته، و گروه اندک بر گروه بسیار سلام کنند.

۹٫       بَابُ إِذَا سَلَّمَ وَاحِدٌ مِنَ الْجَمَاعَهِ أَجْزَأَهُمْ وَ إِذَا رَدَّ وَاحِدٌ مِنَ الْجَمَاعَهِ أَجْزَأَ عَنْهُمْ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا مَرَّتِ الْجَمَاعَهُ بِقَوْمٍ أَجْزَأَهُمْ أَنْ یُسَلِّمَ وَاحِدٌ مِنْهُمْ وَ إِذَا سَلَّمَ عَلَى الْقَوْمِ وَ هُمْ جَمَاعَهٌ أَجْزَأَهُمْ أَنْ یَرُدَّ وَاحِدٌ مِنْهُمْ.

۱- حضرت صادق B فرمود: هر گاه گروهى بجمعى بگذرند کافى است که یکى از آنها سلام کند، و چون بر جمعى سلام کردند کافى است که یکى از ایشان جواب دهد.

۱۰٫   بَابُ التَّسْلِیمِ عَلَى النِّسَاءِ

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یُسَلِّمُ عَلَى النِّسَاءِ وَ یَرْدُدْنَ  وَ کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَB یُسَلِّمُ عَلَى النِّسَاءِ وَ کَانَ یَکْرَهُ أَنْ یُسَلِّمَ عَلَى الشَّابَّهِ مِنْهُنَّ وَ یَقُولُ أَتَخَوَّفُ أَنْ یُعْجِبَنِی صَوْتُهَا فَیَدْخُلَ عَلَیَّ أَکْثَرُ مِمَّا أَطْلُبُ مِنَ الْأَجْرِ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: که رسول خدا (ص) بزنها سلام میکرد و آنها نیز جواب میدادند، و امیر المؤمنین B نیز سلام میکرد و خوش نداشت که بجوانهاى از زنها سلام کند، و میفرمود:مى‏ترسم آوازش مرا خوش آید، و زیادتر از آن اجرى که میجویم (گناه) بمن رسد.

۱۱٫   بَابُ التَّسْلِیمِ عَلَى أَهْلِ الْمِلَلِ‏

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ ابْنِ أُذَیْنَهَ عَنْ زُرَارَهَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: دَخَلَ یَهُودِیٌّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص وَ عَائِشَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ السَّامُ عَلَیْکُمْ فَقَالَ- رَسُولُ اللَّهِ ص عَلَیْکُمْ ثُمَّ دَخَلَ آخَرُ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِکَ فَرَدَّ عَلَیْهِ کَمَا رَدَّ عَلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ دَخَلَ آخَرُ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِکَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ ص کَمَا رَدَّ عَلَى صَاحِبَیْهِ فَغَضِبَتْ عَائِشَهُ فَقَالَتْ عَلَیْکُمُ السَّامُ وَ الْغَضَبُ وَ اللَّعْنَهُ یَا مَعْشَرَ الْیَهُودِ یَا إِخْوَهَ الْقِرَدَهِ وَ الْخَنَازِیرِ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ ص یَا عَائِشَهُ إِنَّ الْفُحْشَ لَوْ کَانَ مُمَثَّلًا لَکَانَ مِثَالَ سَوْءٍ إِنَّ الرِّفْقَ لَمْ یُوضَعْ عَلَى شَیْ‏ءٍ قَطُّ إِلَّا زَانَهُ وَ لَمْ یُرْفَعْ عَنْهُ قَطُّ إِلَّا شَانَهُ قَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ مَا سَمِعْتَ إِلَى قَوْلِهِمْ السَّامُ عَلَیْکُمْ فَقَالَ بَلَى أَ مَا سَمِعْتِ مَا رَدَدْتُ عَلَیْهِمْ قُلْتُ عَلَیْکُمْ فَإِذَا سَلَّمَ عَلَیْکُمْ مُسْلِمٌ فَقُولُوا سَلَامٌ عَلَیْکُمْ وَ إِذَا سَلَّمَ عَلَیْکُمْ کَافِرٌ فَقُولُوا عَلَیْکَ.

۱-  حضرت باقر B فرمود: مردى یهودى وارد شد بر رسول خدا (ص) و عایشه هم در حضور آن حضرت صلى اللَّه علیه و آله بود و گفت: «السام علیکم» (یعنى مرگ بر شما، رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله در پاسخ فرمود:

«علیکم» (یعنى بر شما) سپس دیگرى (از یهود) آمد و مانند همان گفت ورسول خدا (ص) نیز مانند رفیقش باو پاسخ داد، پس سومى وارد شد و مانند آن گفت و رسول خدا (ص) همان طور که بدو نفر رفقایش جواب داده بود جواب او را گفت، پس عایشه خشمگین شد و گفت: «سام»و خشم و لعنت بر شما باد اى گروه یهود و اى برادران میمونها و خوکها، پس رسول خدا (ص) بعایشه فرمود:اى عایشه اگر فحش بصورتى مجسم میشد هر آینه بد صورتى داشت، نرمش و مدارا بر هیچ چیز نهاده نشده جز اینکه آن چیز را آراسته است، و از هیچ چیز برداشته نشده جز اینکه آن را زشت ساخته عرضکرد: اى رسول خدا آیا نشنیدى که اینها گفتند: «السام علیکم»؟ فرمود: چرا، مگر تو نشنیدى آنچه من پاسخشان را دادم و گفتم: «علیکم»؟ پس هر گاه مسلمانى بشما سلام کرد باو بگوئید: «سلام علیکم»و هر گاه کافرى بر شما سلام کرد در پاسخش بگوئید: «علیک»

۱۲٫   بَابُ مُکَاتَبَهِ أَهْلِ الذِّمَّهِ

۱- أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْکُوفِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ یَعْقُوبَ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع- عَنِ الرَّجُلِ یَکُونُ لَهُ الْحَاجَهُ إِلَى الْمَجُوسِیِّ أَوْ إِلَى الْیَهُودِیِّ أَوْ إِلَى النَّصْرَانِیِّ أَوْ أَنْ یَکُونَ عَامِلًا أَوْ دِهْقَاناً مِنْ عُظَمَاءِ أَهْلِ أَرْضِهِ فَیَکْتُبُ إِلَیْهِ الرَّجُلُ فِی الْحَاجَهِ الْعَظِیمَهِ أَ یَبْدَأُ بِالْعِلْجِ وَ یُسَلِّمُ عَلَیْهِ فِی کِتَابِهِ وَ إِنَّمَا یَصْنَعُ ذَلِکَ لِکَیْ تُقْضَى حَاجَتُهُ قَالَ أَمَّا أَنْ تَبْدَأَ بِهِ فَلَا وَ لَکِنْ تُسَلِّمُ عَلَیْهِ فِی کِتَابِکَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَدْ کَانَ یَکْتُبُ إِلَى کِسْرَى وَ قَیْصَرَ.

۱-  ابو بصیر گوید: از حضرت صادق B پرسیدند: از اینکه (اگر) مردى نیازى بگبر یا یهودى یا نصرانى داشت، یا اینکه یکى از آنها براى او کار میکند یا دهقان و از بزرگان سرزمین اوست، و این مرد در حاجت مهمى باو نامه مى‏نویسد آیا در آغاز نامه نام آن مرد کافر را بنویسد، و در نامه سلام باو بنویسد؟ و البته این کار را هم فقط بخاطر گذشتن کارش میکند؟ فرمود: اما اینکه نام او را در آغاز نامه بنویسى پس نکن (اجازه نمیدهم) ولى در نامه‏ات سلام براى او بنویس زیرا رسول خدا (ص) نیز بسا که براى کسرى (پادشاه ایران) و قیصر (سلطان روم) نامه مى‏نوشت.

۱۳٫   بَابُ الْإِغْضَاءِ

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْحَجَّالِ عَنْ ثَعْلَبَهَ بْنِ مَیْمُونٍ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ عِنْدَهُ قَوْمٌ یُحَدِّثُهُمْ إِذْ ذَکَرَ رَجُلٌ مِنْهُمْ رَجُلًا فَوَقَعَ فِیهِ وَ شَکَاهُ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَّى لَکَ بِأَخِیکَ کُلِّهِ وَ أَیُّ الرِّجَالِ الْمُهَذَّبُ.

۱-  ثعلبه بن میمون از مردى که نامش را برده حدیث کند که گفت: مردمى نزد حضرت صادق B‏بودند و حضرت براى آنها حدیث میکرد، در این میان مردى از آنها نام مردى را ببدى یاد کرد و گله او را بحضرت صادق B نمود، حضرت باو فرمود: کجا برایت برادرى تمام عیار بدست آید، و کدام مردى است که مهذب و پاک از همه عیوب باشد.

۱۴٫   بَابٌ نَادِرٌ

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ الْفُضَیْلِ وَ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ: انْظُرْ قَلْبَکَ فَإِذَا أَنْکَرَ صَاحِبَکَ فَإِنَّ أَحَدَکُمَا قَدْ أَحْدَثَ.

۱-  حماد بن عثمان گوید: شنیدم حضرت صادق B میفرمود: بدلت بنگر پس اگر دیدى که نسبت برفیقت نگران هستى (و چیزى در دل دارى) پس (بدان) که یکى از شماها کار تازه‏اى کرده است.

شرح‏

– مجلسى (ره) گوید: شاید مقصود این باشد که بدان که رفیقت نیز تو را دشمن دارد و سبب دشمنى یا چیزى است از جانب تو، و یا اندیشه فاسدى که از جانب او نسبت بتو پدید آمده.

۱۵٫   بَابُ الْعُطَاسِ وَ التَّسْمِیتِ‏

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ جَرَّاحٍ الْمَدَائِنِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِیهِ مِنَ الْحَقِّ أَنْ یُسَلِّمَ عَلَیْهِ إِذَا لَقِیَهُ وَ یَعُودَهُ إِذَا مَرِضَ وَ یَنْصَحَ لَهُ إِذَا غَابَ وَ یُسَمِّتَهُ إِذَا عَطَسَ یَقُولَ‏ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ»* لَا شَرِیکَ لَهُ وَ یَقُولَ لَهُ یَرْحَمُکَ اللَّهُ فَیُجِیبَهُ فَیَقُولَ لَهُ یَهْدِیکُمُ اللَّهُ وَ یُصْلِحُ بَالَکُمْ وَ یُجِیبَهُ إِذَا دَعَاهُ وَ یَتْبَعَهُ إِذَا مَاتَ.

۱- (۴) حضرت صادق B فرمود: از حقوق مسلمان بر برادرش اینست که چون باو برخورد کندسلامش کند، و چون بیمار شود بعیادتش رود، و چون پنهان شود (پشت سرش) براى او خیرخواهى کند، و چون عطسه زند و بگوید: «الحمد للَّه رب العالمین لا شریک له‏» باو بگوید: «یرحمک اللَّه»او نیز در جواب این گوید: «یهدیکم اللَّه و یصلح بالکم»

و چون او را (بکارى یا بجائى) بخواند (و دعوتش کند) بپذیرد، و چون بمیرد تشییعش کند.

۱۶٫   بَابُ وُجُوبِ إِجْلَالِ ذِی الشَّیْبَهِ الْمُسْلِمِ‏

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: إِنَّ مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِجْلَالَ الشَّیْخِ الْکَبِیرِ.

۱-  عبد اللَّه بن سنان گوید: حضرت صادق B بمن فرمود: از احترام خداى عز و جل احترام پیرمرد سالمند است.

۱۷٫   بَابُ إِکْرَامِ الْکَرِیمِ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: دَخَلَ رَجُلَانِ عَلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فَأَلْقَى لِکُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا وِسَادَهً فَقَعَدَ عَلَیْهَا أَحَدُهُمَا وَ أَبَى الْآخَرُ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع اقْعُدْ عَلَیْهَا فَإِنَّهُ لَا یَأْبَى الْکَرَامَهَ إِلَّا حِمَارٌ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا أَتَاکُمْ کَرِیمُ قَوْمٍ فَأَکْرِمُوهُ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: دو نفر مرد بر حضرت امیر المؤمنین B وارد شدند پس آن حضرت براى هر کدام از آنها توشکى انداخت، یکى از آن دو روى آن نشست و دیگرى خوددارى کرد، امیر المؤمنین باو فرمود: بر آن بنشین زیرا از پذیرفتن احترام خوددارى نکند جز الاغ ، سپس فرمود: رسول خدا (ص) فرموده: هر گاه بزرگوار قومى بر شما رسید او را گرامى دارید.

۱۸٫   بَابُ حَقِّ الدَّاخِلِ‏

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: إِنَّ مِنْ حَقِّ الدَّاخِلِ عَلَى أَهْلِ الْبَیْتِ أَنْ یَمْشُوا مَعَهُ هُنَیْئَهً إِذَا دَخَلَ وَ إِذَا خَرَجَ وَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا دَخَلَ أَحَدُکُمْ عَلَى أَخِیهِ الْمُسْلِمِ فِی بَیْتِهِ فَهُوَ أَمِیرٌ عَلَیْهِ حَتَّى یَخْرُجَ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: رسول خدا (ص) فرموده: از حقوق شخص که بر اهل خانه وارد شود اینست که هنگام ورود و خروجش کمى با او راه روند (یعنى چند قدم استقبال و چند قدم بدرقه‏اش کنند). و فرمود: که رسول خدا (ص) فرموده: هر گاه یکى از شما ببرادر مسلمانش در خانه او وارد گردد او بر صاحب خانه امیر است تا آنگاه که بیرون رود.

۱۹٫   بَابُ الْمَجَالِسُ بِالْأَمَانَهِ

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عَوْفٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: الْمَجَالِسُ بِالْأَمَانَهِ.

(یعنى صحبتهاى خصوصى که در مجالس شود یا نگفته پیدا است که گوینده میل ندارد فاش شود حکم امانت را دارد و باید از افشاء آن خوددارى کرد).

۲۰٫   بَابٌ فِی الْمُنَاجَاهِ

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مَالِکِ بْنِ عَطِیَّهَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا کَانَ الْقَوْمُ ثَلَاثَهً فَلَا یَتَنَاجَى مِنْهُمُ اثْنَانِ دُونَ صَاحِبِهِمَا فَإِنَّ فِی ذَلِکَ مَا یَحْزُنُهُ وَ یُؤْذِیهِ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: هر گاه سه نفر با هم هستند دو نفر آنها سر بگوشى با هم صحبت نکنند زیرا که آن مایه اندوه و آزار رفیق سومى ایشان است.

۲۱٫   بَابُ الْجُلُوسِ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنْ عَبْدِ الْعَظِیمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ الْعَلَوِیِّ رَفَعَهُ قَالَ: کَانَ النَّبِیُّ ص یَجْلِسُ ثَلَاثاً الْقُرْفُصَا وَ هُوَ أَنْ یُقِیمَ سَاقَیْهِ وَ یَسْتَقْبِلَهُمَا بِیَدَیْهِ وَ یَشُدَّ یَدَهُ فِی ذِرَاعِهِ وَ کَانَ یَجْثُو عَلَى رُکْبَتَیْهِ وَ کَانَ یَثْنِی رِجْلًا وَاحِدَهً وَ یَبْسُطُ عَلَیْهَا الْأُخْرَى وَ لَمْ یُرَ ص مُتَرَبِّعاً قَطُّ.

۱-  عبد العظیم بن عبد اللَّه در حدیث مرفوعى (که سند را بمعصوم B رسانده) حدیث کند که فرمود:پیغمبر (ص) سه جور مى‏نشست:۱- سر پا مى‏نشست و آن این گونه است که ساقهاى پا را از زمین بلند کند و دو زانو را در میان دو دست خود حلقه وار بگیرد (و رانها را بشکم چسباند) و بشانه پاها را ببندد ۲- و گاهى دو زانو مى‏نشست ۳- و گاهى یک پا را خم میکرد و پاى دیگر را روى آن میانداخت، و هرگز دیده نشد که آن حضرت (ص) چهار زانو بنشیند.

۲۲٫   بَابُ الِاتِّکَاءِ وَ الِاحْتِبَاءِ

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: الِاتِّکَاءُ فِی الْمَسْجِدِ رَهْبَانِیَّهُ الْعَرَبِ إِنَّ الْمُؤْمِنَ مَجْلِسُهُ مَسْجِدُهُ وَ صَوْمَعَتُهُ بَیْتُهُ.

باب تکیه دادن (بر دستها) و روى پا نشستن‏

۱-  حضرت صادق B فرمود: تکیه زدن (بر دستها) در مسجد رهبانیت (یعنى گوشه‏نشینى و ریاضت) عرب است، همانا مجلس مؤمن مسجد است و عبادتگاهش خانه او است.

شرح‏

– رهبانیت بمعناى گوشه‏گیرى و عزلت از دنیا و ریاضت کشیدن است، و در حدیث است که پیغمبر (ص) فرمود: رهبانیت در اسلام نیست، و این روى این جهت بوده که ترسایان، از دنیا و اهل آن کناره‏گیرى میکردند و تن خود را مانند مرتاضان بانواع شکنجه و عذاب دچار میکردند تا روح خود را تقویت کنند، و اسلام از این عمل جلوگیرى فرمود، و محتمل است که مقصود از این حدیث این باشد که رهبانیت عرب باین است که در مسجد باین کیفیت بنشینند (که دستها را بجاى عصا براى بدن تکیه‏گاه کنند) و خلاصه منظور از این حدیث مدح این وضع از نشستن است، و ممکن است مذمت از این نحو نشستن باشد و مقصود این باشد که چنانچه رهبانیت بدعتى بود که ترسایان گذارده بودند، این گونه نشستن نیز در مسجد از بدعتهاى عرب است، و مجلسى (ره) این احتمال دوم را ظاهر دانسته، ولى بنظر میرسد که احتمال اول ظاهر باشد چنانچه در حدیث آمده است که رسول خدا (ص) فرمود: رهبانیت امت من نشستن در مساجد بخاطر انتظار نماز است.

۲۳٫   بَابُ الدُّعَابَهِ وَ الضَّحِکِ‏

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ خَلَّادٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ الرَّجُلُ یَکُونُ مَعَ الْقَوْمِ فَیَجْرِی بَیْنَهُمْ کَلَامٌ یَمْزَحُونَ وَ یَضْحَکُونَ فَقَالَ لَا بَأْسَ مَا لَمْ یَکُنْ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ عَنَى الْفُحْشَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص کَانَ یَأْتِیهِ الْأَعْرَابِیُّ فَیُهْدِی لَهُ الْهَدِیَّهَ ثُمَّ یَقُولُ مَکَانَهُ أَعْطِنَا ثَمَنَ هَدِیَّتِنَا فَیَضْحَکُ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ کَانَ إِذَا اغْتَمَّ یَقُولُ مَا فَعَلَ الْأَعْرَابِیُّ لَیْتَهُ أَتَانَا.

۱- معمر بن خلاد گوید: از حضرت رضا B پرسیدم: و عرضکردم: قربانت گردم مردى در میان جمعى است و سخنى بمیان آید و آنها شوخى کنند و بخندند؟ فرمود: باکى نیست تا آنجا که نباشد- و گمانم که مقصودش فحش بود- (یعنى در صورتى که بفحش و هرزه گوئى نکشد، و فحش در آن نباشد) سپس فرمود: همانا رسول خدا (ص) این گونه بود که عرب بیابانى نزدش مى‏آمد و هدیه‏اى برایش مى‏آورد و همان جا میگفت: بهاى هدیه ما را بده، پس رسول خدا (ص) میخندید، و هر زمان که اندوهگین‏ میشد میفرمود: آن عرب بیابانى چه شد؟ کاش نزد ما مى‏آمد.

۲۴٫   بَابُ حَقِّ الْجِوَارِ

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ فَضَالَهَ بْنِ أَیُّوبَ جَمِیعاً عَنْ مُعَاوِیَهَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عِکْرِمَهَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَقُلْتُ لَهُ لِی جَارٌ یُؤْذِینِی فَقَالَ ارْحَمْهُ فَقُلْتُ لَا رَحِمَهُ اللَّهُ فَصَرَفَ وَجْهَهُ عَنِّی قَالَ فَکَرِهْتُ أَنْ أَدَعَهُ فَقُلْتُ یَفْعَلُ بِی کَذَا وَ کَذَا وَ یَفْعَلُ بِی وَ یُؤْذِینِی فَقَالَ أَ رَأَیْتَ إِنْ کَاشَفْتَهُ انْتَصَفْتَ مِنْهُ

۱-  عمرو بن عکرمه گوید: وارد شدم بر حضرت صادق B و بآن حضرت عرضکردم:همسایه‏اى دارم که مرا بیازارد؟ فرمود: تو با او خوشرفتارى کن، من گفتم: خدایش رحم نکند! پس آن حضرت روى از من بگردانید، گوید: من نخواستم با آن وضع از حضرت جدا شوم از این رو عرضکردم:

با من چنین و چنان میکند و مرا آزار میدهد! فرمود: گمان میکنى که اگر با او آشکارا دشمنى کنى (و تو نیز مانند او در صدد آزارش برآئى) میتوانى از او انتقام بکشى؛ (و شر او را از خود دور کنى؟

و محتمل است مقصود این باشد: که اگر آشکارا با او دشمنى کنى آیا در مقام مخاصمه مى‏توانى ستم و آزار او را بر خودت ثابت کنى بطورى که از تو بپذیرد؟)

فَقُلْتُ بَلَى أُرْبِی عَلَیْهِ فَقَالَ إِنَّ ذَا مِمَّنْ یَحْسُدُ «النَّاسَ عَلى‏ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ» فَإِذَا رَأَى نِعْمَهً عَلَى أَحَدٍ فَکَانَ لَهُ أَهْلٌ جَعَلَ بَلَاءَهُ عَلَیْهِمْ وَ إِنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ أَهْلٌ جَعَلَهُ عَلَى خَادِمِهِ فَإِنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ خَادِمٌ أَسْهَرَ لَیْلَهُ وَ أَغَاظَ نَهَارَهُ

عرضکردم: آرى من بر او میچربم، فرمود:

این همسایه تو از کسانى است که بمردم رشک برد از آنچه خداوند بآنها داده و تفضل کرده، پس چون نعمتى براى کسى دید، اگر اهل و عیالى داشته باشد بآنها تعرض کند و (از ناراحتى که ناشى از حسدى است که در درون اوست) آنها را بیازارد، و اگر خاندانى ندارد (که آنها را آزار کند) بخدمتکارش مى‏پیچد، و اگر خدمتکار نداشته باشد شبها را به بیدارى بسر برد و روزها را بخشم بگذراند،

إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَتَاهُ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ إِنِّی اشْتَرَیْتُ دَاراً فِی بَنِی فُلَانٍ وَ إِنَّ أَقْرَبَ جِیرَانِی مِنِّی جِوَاراً مَنْ لَا أَرْجُو خَیْرَهُ وَ لَا آمَنُ شَرَّهُ قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ص- عَلِیّاً ع وَ سَلْمَانَ وَ أَبَا ذَرٍّ وَ نَسِیتُ آخَرَ وَ أَظُنُّهُ الْمِقْدَادَ أَنْ یُنَادُوا فِی الْمَسْجِدِ بِأَعْلَى أَصْوَاتِهِمْ بِأَنَّهُ

همانا مردى از انصار خدمت رسول خدا (ص) آمده عرضکرد: من خانه‏اى در فلان قبیله خریدارى کرده‏ام، و نزدیکترین‏همسایه من در آن خانه کسى است که خیرى از او بمن نرسد و از شرش آسوده نیستم؟  پس رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله بعلى B و بسلمان و ابا ذر- (راوى گوید:) دیگرى را هم فرمود که من فراموش کردم و گمان دارم که مقداد بود- دستور داد که با بلندترین آوازشان در مسجد فریاد زنند که:

لَا إِیمَانَ لِمَنْ لَمْ یَأْمَنْ جَارُهُ بَوَائِقَهُ فَنَادَوْا بِهَا ثَلَاثاً ثُمَّ أَوْمَأَ بِیَدِهِ إِلَى کُلِّ أَرْبَعِینَ دَاراً مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ.

هر که همسایه‏اش از آزار او آسوده نباشد ایمان ندارد، پس آنها سه بار آن را گفتند، سپس با دست اشاره کرد که تا چهل خانه است از برابر و پشت سر و طرف راست و سمت چپ (یعنى تا چهل خانه از چهار طرف همسایه هستند).

۲۵٫   بَابُ حَدِّ الْجِوَارِ

۱- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُعَاوِیَهَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عِکْرِمَهَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: کُلُّ أَرْبَعِینَ دَاراً جِیرَانٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ.

۱- حضرت صادق B فرمود: رسول خدا (ص) فرموده: هر چهل خانه همسایه باشند، از برابر و از پشت سر و از راست و چپ (یعنى از چهار طرف تا چهل خانه همسایه هستند).

۲۶٫   بَابُ حُسْنِ الصِّحَابَهِ وَ حَقِّ الصَّاحِبِ فِی السَّفَرِ

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ أَوْصَانِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ: أُوصِیکَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَهِ وَ صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ حُسْنِ الصِّحَابَهِ لِمَنْ صَحِبْتَ وَ «لا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ».

۱-  عمار بن مروان گوید: حضرت صادق B بمن سفارش کرد و فرمود: تو را سفارش میکنم بپرهیزکارى از خدا و پرداختن امانت و راستگوئى و خوش رفاقتى با هر که رفاقت کنى. و لا قوه الا باللَّه.

۲۷٫   بَابُ التَّکَاتُبِ‏

۱- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: التَّوَاصُلُ بَیْنَ الْإِخْوَانِ فِی الْحَضَرِ التَّزَاوُرُ وَ فِی السَّفَرِ التَّکَاتُبُ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: پیوند میان برادران (دینى) آنگاه که پیش هم هستند دیدار همدیگر است، و در مسافرت نامه نوشتن بیکدیگر.

۲۸٫ بَابُ النَّوَادِرِ

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَقْسِمُ لَحَظَاتِهِ بَیْنَ أَصْحَابِهِ فَیَنْظُرُ إِلَى ذَا وَ یَنْظُرُ إِلَى ذَا بِالسَّوِیَّهِ قَالَ وَ لَمْ یَبْسُطْ رَسُولُ اللَّهِ ص رِجْلَیْهِ بَیْنَ أَصْحَابِهِ قَطُّ وَ إِنْ کَانَ لَیُصَافِحُهُ الرَّجُلُ فَمَا یَتْرُکُ رَسُولُ اللَّهِ ص یَدَهُ مِنْ یَدِهِ حَتَّى یَکُونَ هُوَ التَّارِکَ فَلَمَّا فَطَنُوا لِذَلِکَ کَانَ الرَّجُلُ إِذَا صَافَحَهُ قَالَ بِیَدِهِ فَنَزَعَهَا مِنْ یَدِهِ.

۱-  حضرت صادق B فرمود: رسول خدا (ص) نگاه کردنش را میان اصحاب تقسیم میکرد پس باین و آن برابر نگاه میکرد، و هرگز پاهایش را رسول خدا (ص) پیش اصحاب دراز نمیکرد، و اگر مردى بآن حضرت دست میداد رسول خدا (ص) دستش را رها نمیکرد تا او را رها کند، چون این مطلب را دانستند مردى که با او دست میداد زود دستش را میکشید.

۲۹٫   بَابُ النَّهْیِ عَنْ إِحْرَاقِ الْقَرَاطِیسِ الْمَکْتُوبَهِ

۱- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِکِ‏بْنِ عُتْبَهَ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْقَرَاطِیسِ تَجْتَمِعُ هَلْ تُحْرَقُ بِالنَّارِ وَ فِیهَا شَیْ‏ءٌ مِنْ ذِکْرِ اللَّهِ قَالَ لَا تُغْسَلُ بِالْمَاءِ أَوَّلًا قَبْلُ.

۱- عبد الملک بن عتبه گوید: از حضرت أبى الحسن B پرسیدم از کاغذهائى که جمع مى‏شود آیا (جائز است) بآتش سوزانده شود و در آنها نام خدا است؟ فرمود: نه، اول آنها را با آب بشویند (و سپس بسوزانند).

درباره نویسنده

678مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .


6 × نُه =

تمام حقوق این سایت برای © 2017 نهج البلاغه. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی